Verschil tussen graves en jung

Wat is het verschil tussen Graves en Jung?

Wie zich verdiept in kleurenprofielen en persoonlijkheidsmodellen komt al snel twee namen tegen: Jung en Graves. Beide theorieën worden veel gebruikt binnen coaching, HR en organisatieontwikkeling. Toch zorgen ze ook regelmatig voor verwarring.

Want als ze allebei met kleuren werken, wat is dan precies het verschil?

Het korte antwoord:
Jung laat zien hoe iemand zich gedraagt, terwijl
Graves verklaart waarom iemand dat gedrag vertoont.

Maar om dat echt goed te begrijpen, moeten we iets dieper kijken.

Download dit artikel
Graves vs Jung

Download Graves vs Jung (#22)

Waarom kleurenprofielen zo populair zijn

Kleurenprofielen zijn niet meer weg te denken uit organisaties. Ze helpen teams beter samenwerken, geven inzicht in communicatie en maken persoonlijke ontwikkeling concreet.

Toch merken veel HR-managers en trainers tijdens hun zoektocht iets opvallends: de ene methode lijkt sterk op de andere, maar de uitkomsten komen niet overeen met elkaar. Kleuren hebben soms andere betekenissen, en het aantal kleuren verschilt ook.

Dat komt doordat deze modellen gebaseerd zijn op twee totaal verschillende denkwijzen.

Twee theoretische stromingen Graves en Jung

Jung: inzicht in gedrag

De theorie van Jung vormt de basis voor diverse persoonlijkheidstesten. Hij laat zien hoe mensen zich gedragen en waar hun voorkeuren liggen. Hij onderscheidt onder andere: denken versus voelen en introvert versus extravert.

Op basis daarvan ontstaan verschillende persoonlijkheidstypen. In de praktijk worden deze vaak vertaald naar vier kleuren.

Wat Jung vooral doet, is gedrag zichtbaar maken. Je leert herkennen hoe iemand communiceert, beslissingen neemt en reageert in bepaalde situaties.

Maar een belangrijke vraag blijft grotendeels onbeantwoord: waar komt dat gedrag vandaan?

Vier of meerkleurig 

In het HRD-vak kom je heel wat kleuren tegen. Dat komt omdat zowel de op Jung als op Graves gebaseerde methodieken kleuren gebruiken om de verschillende typen aan te duiden.

Jung gaat uit van vier kenmerken die worden uitgezet op twee assen; denken – voelen en introvert – extravert. Op basis van de vier Jung-kenmerken worden 72 subtypen onderscheiden.

Graves omschreef wereldbeelden en stelde dat de menselijke aard niet statisch is (in een hokje te stoppen) maar een open systeem waarin de mens zich zal blijven ontwikkelen. Ieder individu bezit alle kleuren in meer of mindere mate. De waarneming (de lengte van de balk) en de volgorde van de verschillende kleuren bepalen de nuance. Hierdoor zijn er zeer veel unieke combinaties mogelijk en is deze methode (in onze optiek) verfijnder.

WAT versus WAAROM

Graves: inzicht in drijfveren

Precies daar maakt het model van Graves het verschil.

Graves keek niet alleen naar gedrag, maar juist naar wat eronder ligt. Waarom maakt iemand bepaalde keuzes? Wat motiveert iemand? En vanuit welk wereldbeeld kijkt iemand naar situaties?

Waar Jung dus vooral beschrijft wat je aan de buitenkant ziet, laat Graves zien wat er onder de oppervlakte speelt.

Volgens Graves is een mens geen vast type, maar continu in ontwikkeling. Iedereen heeft meerdere drijfveren (kleuren) in zich, die samen een uniek profiel vormen. De volgorde en sterkte van die drijfveren bepalen hoe iemand handelt.

Daarbij meten wij waar iemand energie van krijgt, waar energie weglekt en waar weerstand ontstaat. In het kleurenprofiel maken wij dit concreet zichtbaar. Juist die combinatie maakt het model direct toepasbaar in de praktijk.

Het echte verschil tussen Graves en Jung

Het verschil tussen Jung en Graves wordt vaak samengevat als:
Jung richt zich op het zichtbare gedrag
Graves richt zich op de achterliggende motivatie

En dat maakt een groot verschil. Want gedrag kun je pas echt
duurzaam veranderen als je weet waar het vandaan komt.
Vraag gratis rapport aan

Waarom Graves meer nuance geeft

Een ander belangrijk verschil zit in hoe mensen worden ingedeeld. Bij Jung-gebaseerde modellen werk je vaak met vier kleuren. Dat maakt het overzichtelijk, maar ook wat grover. Mensen worden sneller in hokjes geplaatst.

Graves pakt dat anders aan. Iedereen heeft alle kleuren in zich, maar in een unieke combinatie. Daardoor ontstaat er veel meer nuance.

Twee mensen kunnen hetzelfde gedrag laten zien, maar vanuit totaal verschillende drijfveren handelen. En juist daar ontstaan vaak misverstanden in teams.

De betekenis van kleuren: niet altijd hetzelfde


Wat het extra verwarrend maakt, is dat kleuren in beide modellen soms hetzelfde lijken, maar dat niet altijd zijn.

Blauw en groen komen inhoudelijk vaak nog redelijk overeen. Maar bij de kleuren rood, geel en oranje zie je duidelijke verschillen. Zo staat oranje binnen de theorie van Graves voor ambitie, resultaatgerichtheid en efficiëntie, een combinatie die in Jung over meerdere kleuren verdeeld is.

Wat Graves daarnaast zichtbaar maakt, is het belang van paars. Deze kleur staat voor verbondenheid, veiligheid en vertrouwen. Dit sluit aan bij wat Patrick Lencioni beschrijft als de basis van sterke teams: zonder vertrouwen geen echte samenwerking. In ons TeamScan-model krijgt deze laag daarom expliciet aandacht, omdat dit in de praktijk vaak bepalend is voor hoe teams functioneren.

Graves voegt bovendien een extra dimensie toe: turkoois. Deze kleur draait om zingeving, verbondenheid en maatschappelijke impact. Juist in deze tijd, waarin duurzaamheid en betekenis steeds belangrijker worden, is dat een waardevolle aanvulling.

Opvallend is dat niet alle op Graves gebaseerde methodieken deze Turkooise drijfveer meten, terwijl dit juist een steeds belangrijker thema is in moderne organisaties.

Graves vs. Jung: welke methode past het beste?

De keuze tussen Jung en Graves hangt sterk af van wat je wilt bereiken. Als je snel inzicht wilt in gedrag en communicatie, dan is Jung vaak voldoende.

Maar als je echt wilt begrijpen wat mensen drijft, waarom teams vastlopen of hoe je duurzame verandering realiseert, dan biedt Graves meer diepgang en nuance.

My Motivation Insights werkt dagelijks met organisaties en partners aan dit soort vraagstukken, waarbij inzicht in drijfveren de sleutel blijkt tot betere samenwerking en prestaties.

Vraag vrijblijvend een kleurenprofiel aan of plan een korte kennismaking.
Plan een kennismaking
© 2026 My Motivation Insights
 - webdev by Kaige.nl
cartlayers
Winkelmandje0
Er zijn nog geen producten in het winkelmandje
Verder winkelen
0